Fast Nepal News

टाई लगाउने एमाले र हलो जोत्ने एमाले!

सुभाष देवकोटा

banner single news

एउटै पार्टीभित्र दुई वर्गको जीवनशैली : नेताका लागि पाँचतारे सुविधा, कार्यकर्ताका लागि अभाव र संघर्ष; समाजवादको भाषण र व्यवहारबीच बढ्दो दूरी

विशेष टिप्पणी
एमालेभित्र दुईवटा एमाले देखिन्छन्—एउटा टाई लगाउने एमाले र अर्को हलो जोत्ने एमाले। एउटा पाँचतारे होटलमा डिनर खान्छ, अर्को श्रम र पसिना बेचेर नुनभात जुटाउन संघर्ष गर्छ। एउटा महँगा गाडी चढेर समाजवादको भाषण गर्छ, अर्को चप्पल घिसार्दै पार्टीको झन्डा बोकेर जिन्दावादका नारा लगाउँछ।

एउटाको जीवनशैली पुँजीवादी सुविधाले भरिएको छ, तर भाषण समाजवादको छ। अर्काको जीवनशैली श्रमिकको छ, तर सपना समाजवादकै छ। यही विरोधाभासले एमालेभित्रको वर्गीय अन्तर र नेतृत्व तथा कार्यकर्ताबीचको जीवनशैलीगत दूरीमाथि गम्भीर प्रश्न उठाएको छ।

१. नेताको बिहान कफीबाट, कार्यकर्ताको बिहान गोठबाट!
नेतृत्वको बिहान विदेशी ब्रान्डको कफीबाट सुरु हुन्छ भने कार्यकर्ताको बिहान गाईवस्तुको गोठ र खेतबारीबाट। नेताको दिउँसो बैठक, भेटघाट र लन्चमा बित्छ भने कार्यकर्ताको दिउँसो हलो, कोदालो र भारी बोकेर बित्छ।

नेताको दिन पाँचतारे होटलको डिनरमा टुङ्गिन्छ, कार्यकर्ताको दिन भने ऋण कसरी तिर्ने र भोलिको छाक कसरी टार्ने भन्ने चिन्तामै बित्छ।

एउटै पार्टीको झन्डामुनि उभिएका दुईथरी मानिसको जीवनमा यति ठूलो अन्तर किन?

२. नेताका सन्तानका लागि विदेश अवसर, कार्यकर्ताका सन्तानका लागि बाध्यता!

नेताका छोराछोरी अमेरिका, बेलायत र युरोपमा पढ्छन्, व्यवसाय गर्छन् र त्यहाँका अवसर तथा सुविधामा रमाउँछन्। कार्यकर्ताका छोराछोरी भने स्वदेशमा रोजगारी नपाएर खाडी मुलुक पुग्छन्।

कोही अरूका गाईवस्तु चराउँछन्, कोही अरूका घर बनाउँछन् त कोही अरूका भाँडा माझ्छन्। नेताका सन्तानका लागि विदेश सम्भावना र अवसरको ढोका बनेको छ भने कार्यकर्ताका सन्तानका लागि विदेश बाध्यता र श्रम बेच्ने गन्तव्य बनेको छ।

यो कसैका सन्तान विदेश गएकोप्रतिको ईर्ष्या होइन। प्रश्न त अवसरको समान वितरण र स्वदेशमै सम्मानजनक जीवनयापनको सम्भावना किन सुनिश्चित हुन सकेन भन्ने हो।

नेताका सन्तानले विदेशमा भविष्य खोज्ने र कार्यकर्ताका सन्तानले विदेशमा मजदुरी खोज्ने अवस्था नै हाम्रो राजनीतिक र सामाजिक विडम्बना होइन र?

३. मञ्चमा निःशुल्क शिक्षाको भाषण, व्यवहारमा अवसरको असमानता!

नेताहरूको शिक्षा, स्वास्थ्य र जग्गा कारोबारसँगको संलग्नताबारे सार्वजनिक रूपमा विभिन्न प्रश्न उठ्ने गरेका छन्। तर तिनै नेताहरू मञ्चमा उभिएर निःशुल्क शिक्षा, सर्वसुलभ स्वास्थ्य सेवा र भूमिहीनका अधिकारको भाषण गर्छन्।

विडम्बना के छ भने, तिनै भाषण सुन्ने कार्यकर्ताका छोराछोरीले गुणस्तरीय शिक्षाको अवसर सहजै पाउँदैनन्। बिरामी पर्दा राम्रो अस्पताल पुग्न सक्दैनन्। सामान्य औषधि किन्नसमेत दसपटक सोच्नुपर्ने आर्थिक अवस्थाबाट गुज्रिरहेका हुन्छन्।

भाषणमा जनताको स्वास्थ्य अधिकारको कुरा हुन्छ, व्यवहारमा स्वास्थ्य उपचार पहुँचभन्दा बाहिर हुन्छ। भाषणमा शिक्षालाई मौलिक अधिकार भनिन्छ, तर व्यवहारमा गुणस्तरीय शिक्षासमेत आर्थिक हैसियतसँग जोडिन्छ।

समाजवादको वास्तविक परीक्षा नेताको भाषणमा होइन, सामान्य कार्यकर्ताको भान्सा, विद्यालय र अस्पतालमा हुन्छ।

४. अधिवेशनमा वर्गीय समानता, अवसरमा पहुँचवालाको वर्चस्व!

पार्टीका अधिवेशन र सम्मेलनमा वर्गीय समानता, श्रमको सम्मान र किसान–मजदुरको अधिकारबारे लामालामा भाषण हुन्छन्। तर अवसर वितरण गर्ने बेला पहुँच, शक्ति र निकटताको प्रभाव देखिने गरेको भन्दै प्रश्न उठ्छन्।

मञ्चमा श्रमजीवीको सम्मान गरिन्छ, व्यवहारमा तिनै श्रमजीवी कार्यकर्ता उपेक्षित भएको गुनासो सुनिन्छ। भाषणमा किसान र मजदुरको चर्चा हुन्छ, तर निर्णय गर्ने तहमा उनीहरूको प्रतिनिधित्व र पहुँच कति छ भन्ने प्रश्न अनुत्तरित रहन्छ।

Inside Article Ads

पार्टीका लागि वर्षौँदेखि पसिना बगाएका, गाउँगाउँमा संगठन निर्माण गरेका र अप्ठ्यारो समयमा झन्डा बोकेर हिँडेका इमानदार कार्यकर्ताको राजनीतिक भविष्य के हो?

पार्टी निर्माण गर्ने कार्यकर्ता सधैँ भर्‍याङ मात्रै बन्ने कि नेतृत्वको हिस्सेदार पनि बन्ने?

५. सुविधाभोगी जीवनशैली गलत होइन, तर समाजवादको जिम्मेवारी खोइ?

नेतृत्वका सन्तान विदेशमा पढ्नु गलत होइन। नेताहरूले राम्रो जीवन बिताउनु पनि गलत होइन। आर्थिक समृद्धि र व्यक्तिगत स्वतन्त्रता सबैको अधिकार हो।

तर आफूले उपभोग गरिरहेको शिक्षा, स्वास्थ्य, रोजगारी र अवसर आम नागरिकका लागि सुनिश्चित गर्न नसक्ने नेतृत्वले समाजवादको दाबी गर्दा प्रश्न उठ्नु स्वाभाविक हो।

नेतृत्वको जीवनस्तर माथि उठ्नु आफैँमा समस्या होइन। समस्या तब हुन्छ, जब नेतृत्वको समृद्धिसँगै आम कार्यकर्ता र सर्वसाधारणको जीवनस्तरमा अपेक्षित सुधार आउँदैन।

जनताको जीवन बदल्ने प्रतिबद्धता बोकेको राजनीतिक नेतृत्वले आफ्ना नीतिको परिणाम जनताको जीवनमा देखाउन सक्नुपर्छ।

६. कार्यकर्ताले अब आफैँलाई सोध्नुपर्ने प्रश्न!

एमालेका इमानदार कार्यकर्ताले अब केही असहज तर आवश्यक प्रश्न गर्नुपर्ने बेला आएको छ।

– पार्टी जनताको हितका लागि बनेको हो कि सीमित नेताहरूको राजनीतिक र आर्थिक भविष्य निर्माण गर्ने माध्यम?
– हामीले समाजवादका लागि संघर्ष गरेका हौँ कि नेताहरूको सुविधाभोगी जीवनशैलीको रक्षा गर्न?
– पार्टीको झन्डा बोकेर हिँड्ने कार्यकर्ताको जीवनमा परिवर्तन कहिले आउँछ?
– संगठन निर्माण गर्ने श्रमजीवी कार्यकर्ता नेतृत्वको निर्णय प्रक्रियामा कहिले पुग्छ?
– किसान, मजदुर र निम्न आय भएका परिवारका सन्तानले गुणस्तरीय शिक्षा र स्वास्थ्य सेवा कहिले पाउँछन्?
– युवाले आफ्नै देशमा सम्मानजनक रोजगारी कहिले पाउँछन्?

यी प्रश्न पार्टीविरोधी प्रश्न होइनन्। बरु पार्टीले अघि सारेको विचार, सिद्धान्त र व्यवहारबीचको सम्बन्ध खोज्ने प्रश्न हुन्।

७. समाजवादको हिसाब भाषणले होइन, परिणामले दिनुपर्छ!
एमाले नेतृत्वले अब आफ्नो राजनीतिक प्रतिबद्धताको परिणामबारे जनतालाई जवाफ दिनुपर्ने हुन्छ।
कति श्रमजीवी कार्यकर्ताको जीवनस्तर बदलियो? कति किसानका छोराछोरीले गुणस्तरीय शिक्षा पाए? कति मजदुरका परिवारले सहज स्वास्थ्य उपचार पाए? कति युवाले आफ्नै देशमा रोजगारी पाए? कति इमानदार र लामो समयदेखि संगठनमा खटिएका कार्यकर्ता नेतृत्वको तहमा पुग्न सके?

यी प्रश्नको उत्तर पार्टीका दस्तावेज, अधिवेशनका भाषण र चुनावी घोषणापत्रमा मात्र होइन, जनताको दैनिक जीवनमा देखिनुपर्छ।

समाजवादको अर्थ सबैलाई समान सुविधा दिनु मात्र होइन, अवसरको न्यायपूर्ण वितरण, श्रमको सम्मान, आर्थिक असमानता न्यूनीकरण र सामाजिक सुरक्षाको प्रत्याभूति पनि हो।

नेताको टाई, गाडी र डिनरले समाजवाद प्रमाणित गर्दैन। कार्यकर्ताको जीवनमा आएको परिवर्तनले मात्र राजनीतिक प्रतिबद्धताको अर्थ र औचित्य पुष्टि गर्छ।

अन्तिम प्रश्न : टाई लगाउने एमाले र हलो जोत्ने एमाले कहिलेसम्म?

एमालेभित्रको मूल बहस अब नेताले कस्तो लुगा लगाउँछन्, कुन गाडी चढ्छन् वा कहाँ डिनर खान्छन् भन्ने मात्र होइन। बहस त पार्टीले बोकेको समाजवादको विचार र नेतृत्वको व्यवहारबीच कति समानता छ भन्ने हो।
नेताहरूले सुविधा उपभोग गर्न पाउँछन्, तर कार्यकर्ताको पसिना र योगदानको मूल्य पनि बुझ्नुपर्छ। नेतृत्व समृद्ध हुन सक्छ, तर त्यो समृद्धिको बाटो आम नागरिकका लागि पनि खुला हुनुपर्छ। पार्टीमा श्रमजीवीको नाम लिने मात्र होइन, उनीहरूको जीवनमा परिवर्तन ल्याउने नीति र व्यवहार पनि हुनुपर्छ।

नत्र एमालेको समाजवाद नेताका लागि पाँचतारे होटलको मेनु र कार्यकर्ताका लागि जिन्दावादको नारा मात्रै बन्नेछ।

नेता टाई लगाएर डिनर खाइरहने र कार्यकर्ता हलो जोतेर अभावसँग जुधिरहने अवस्था नै कायम रहने हो भने एमालेले आफ्नो समाजवादको परिभाषा र व्यवहारमाथि गम्भीर आत्मसमीक्षा गर्नैपर्छ।

किनकि समाजवादको वास्तविक अनुहार नेताको टाईमा होइन, हलो जोत्ने कार्यकर्ताको जीवनमा देखिनुपर्छ!

Visited 36 times, 36 visit(s) today
Above Samachar
यो पनि पढ्नुस

प्रतिक्रिया

Your email address will not be published.