काठमाडौं, १६ असोज २०८३ । नेपाली कांग्रेसकी महिला नेतृ शान्ता बाँस्कोटा कोइरालाले नेपाली कांग्रेसको १५औँ महाधिवेशनमा केन्द्रीय सदस्य पदमा उम्मेदवारी दिने घोषणा गरेकी छन्।
१५औँ महाधिवेशनका लागि पाँचथरबाट चयन भएका ३४ जना महाधिवेशन प्रतिनिधिमध्ये खुला महिलातर्फ बाँस्कोटासहित चार जना निर्वाचित भएका छन्। महाधिवेशन प्रतिनिधिमा निर्वाचित भएपछि उनले पार्टीको केन्द्रीय सदस्य पदमा उम्मेदवारी दिने घोषणा गरेकी हुन्।
व्यवसाय, अर्गानिक कृषि, महिला उद्यमशीलता र सामाजिक क्षेत्रमा लामो समयदेखि सक्रिय बाँस्कोटाले आफूले हासिल गरेको अनुभवलाई अब नेपाली कांग्रेसको नीति निर्माण र केन्द्रीय राजनीतिसँग जोड्ने लक्ष्य अघि सारेकी छन्।
को हुन् शान्ता बाँस्कोटा?
पाँचथरमा जन्मिएकी शान्ता बाँस्कोटा पूर्वगृह राज्यमन्त्री तथा सहकारी एवं अर्गानिक अभियानमा सक्रिय दीपकप्रकाश बाँस्कोटाकी छोरी हुन्।
पारिवारिक राजनीतिक पृष्ठभूमि भए पनि उनले व्यवसाय, कृषि, सामाजिक सेवा र महिला उद्यमशीलताको क्षेत्रमा आफ्नै पहिचान बनाउँदै आएकी छन्।
उनी कञ्चनजंघा टी इस्टेट एन्ड रिसर्च सेन्टरकी निर्देशकका रूपमा अर्गानिक चिया उत्पादन तथा कृषि अभियानमा सक्रिय छिन्।
संस्थागत विवरणअनुसार फिदिमको पहाडी क्षेत्रमा सञ्चालन हुँदै आएको कञ्चनजंघा टी इस्टेटले अर्गानिक चिया, जडीबुटी तथा मसला उत्पादन, प्रशोधन र बजारीकरण गर्दै आएको छ। संस्थासँग सयौँ साना किसान जोडिएका छन् भने चिया बगान तथा कारखानामा ठूलो संख्यामा स्थानीय श्रमिकले रोजगारी पाउँदै आएका छन्।
यसले बाँस्कोटाको व्यवसायिक यात्रा केवल व्यापारमा सीमित नभई किसान, रोजगारी, स्थानीय उत्पादन र ग्रामीण अर्थतन्त्रसँग जोडिएको देखिन्छ।
अर्गानिक कृषि र महिला उद्यमशीलताको अभियान
बाँस्कोटा अर्गानिक कृषि तथा महिला उद्यमशीलताको क्षेत्रमा समेत लामो समयदेखि सक्रिय रहँदै आएकी छन्।
अर्गानिक उत्पादनलाई प्रवर्द्धन गर्ने, किसानलाई बजारसँग जोड्ने, स्थानीय उत्पादनको बजारीकरण गर्ने तथा नेपाली उत्पादनलाई अन्तर्राष्ट्रिय बजारसम्म पुर्याउने विषयमा उनले निरन्तर काम गर्दै आएको संस्थागत विवरणमा उल्लेख छ।
उनी अर्गानिक एशोसिएसन नेपालसँग समेत आबद्ध रहेकी छन्। महिला उद्यमशीलता र निजी क्षेत्रसँग सम्बन्धित विभिन्न राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय कार्यक्रमहरूमा पनि उनको सहभागिता रहँदै आएको छ।
व्यवसाय तथा महिला नेतृत्वको क्षेत्रमा योगदानका लागि उनलाई सन् २०२१ मा ‘वुमन इन्टरप्रेनर अफ द इयर’ सम्मानबाट समेत सम्मानित गरिएको थियो।
पाँचथरको उत्पादनलाई अन्तर्राष्ट्रिय बजारसम्म पुर्याउने प्रयास
शान्ता बाँस्कोटाको अर्को महत्वपूर्ण परिचय हो—स्थानीय उत्पादनलाई बजारसँग जोड्ने उद्यमी।
कञ्चनजंघा टी इस्टेटले उत्पादन गर्दै आएको अर्गानिक चियालाई नेपाली बजारसँगै अन्तर्राष्ट्रिय बजारसम्म पुर्याउने प्रयास हुँदै आएको छ।
स्थानीय किसानसँग सहकार्य, अर्गानिक उत्पादन, प्रशोधन, बजारीकरण र निर्यातको अनुभवलाई उनले आफ्नो व्यावसायिक यात्राको महत्वपूर्ण आधार बनाएकी छन्।
यही अनुभवलाई अब उनी राजनीतिक नीति निर्माणसँग जोड्न चाहन्छिन्।
अब राजनीतिमा के गर्ने योजना?
नेपाली कांग्रेसको केन्द्रीय सदस्यमा उम्मेदवारी घोषणा गरेसँगै बाँस्कोटाले महिला उद्यमशीलता, अर्गानिक कृषि, किसानको आयआर्जन, स्थानीय उत्पादनको बजारीकरण, निर्यात प्रवर्द्धन र ग्रामीण अर्थतन्त्रका विषयलाई पार्टीको नीति निर्माणसँग जोड्ने लक्ष्य अघि सारेकी छन्।
उनको भनाइको मूल आशय छ—राजनीति केवल सत्ता सञ्चालनका लागि नभई देशको उत्पादन, रोजगारी र आर्थिक विकाससँग जोडिनुपर्छ।
विशेषगरी महिलालाई उद्यमशीलतामा अघि बढाउने, किसानले आफ्नो उत्पादनको उचित मूल्य पाउने वातावरण बनाउने र स्थानीय उत्पादनलाई राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय बजारसम्म पुर्याउने विषयलाई उनले प्राथमिकतामा राख्ने बताएकी छन्।
महाधिवेशन प्रतिनिधिको नजरमा शान्ता बाँस्कोटा
अब नेपाली कांग्रेसको १५औँ महाधिवेशनमा महाधिवेशन प्रतिनिधिसामु एउटा महत्वपूर्ण प्रश्न छ।
केन्द्रीय नेतृत्वमा लामो राजनीतिक अनुभव भएका व्यक्तिसँगै व्यवसाय, कृषि, उद्यमशीलता र सामाजिक क्षेत्रमा काम गरेका व्यक्तिको अनुभवलाई पनि पार्टीको नीति निर्माणमा स्थान दिने कि नदिने?
शान्ता बाँस्कोटाको उम्मेदवारीले यही बहसलाई अगाडि ल्याएको छ।
पाँचथरको पहाडी क्षेत्रमा अर्गानिक चियाको उत्पादनदेखि किसानसँगको सहकार्यसम्म, महिला उद्यमशीलतादेखि अन्तर्राष्ट्रिय बजारसम्मको अनुभव—
अब यही अनुभव लिएर शान्ता बाँस्कोटा नेपाली कांग्रेसको केन्द्रीय राजनीतिमा आफ्नो भूमिका खोज्दैछिन्।
उनको उम्मेदवारी सफल हुन्छ वा हुँदैन, त्यो महाधिवेशन प्रतिनिधिको मतले तय गर्नेछ।
तर उनको उम्मेदवारीले एउटा फरक विषय भने अगाडि सारेको छ—
उद्यमशीलता, कृषि, महिला नेतृत्व र स्थानीय उत्पादनको अनुभव राजनीतिसँग जोडिनुपर्छ।
पाँचथरको चियाबारीबाट सुरु भएको उनको व्यवसायिक यात्रा अब नेपाली कांग्रेसको केन्द्रीय नीति निर्माणसम्म पुग्ने प्रयासमा छ।
१५औँ महाधिवेशनमा शान्ता बाँस्कोटाको उम्मेदवारीले कांग्रेसभित्र महिला नेतृत्वसँगै उद्यमशीलता, कृषि र स्थानीय उत्पादनका मुद्दालाई कति बलियो रूपमा उठाउन सक्छ, त्यसको फैसला अब महाधिवेशन प्रतिनिधिको मतले गर्नेछ।