जनकपुर — ११ चैत्र २०७८
जनकपुर , नेपालका लागि बेलायतकी राजदूत निकोला पोलिट मंगलबार जनकपुरधाम उपमहानगरपालिका–१८ महुवास्थित शंकर आधारभूत विद्यालय पुगिन् । उनको स्वागतमा लस्करै छात्रछात्रा उभिएका थिए । सबै विद्यार्थीसित अपन्त्व देखाउँदै राजदूत पोलिटले रमाइलो गफ गरिन् । राजदूत पोलिटसँग विद्यार्थीहरूले बेलायतको शिक्षा, विद्यालयको भौतिक अवस्था, लैंगिक विभेदबारे जिज्ञासा राखेका थिए । प्रतिउत्तरमा पोलिटले छात्राहरूसँग सोधिन्, ‘तिमीहरूका दाजुभाइ पनि सँगै यही विद्यालयमा पढ्छन् ?’ अधिकांश छात्राको जवाफ थियो, ‘होइन । हाम्रा दाजुभाइ बोर्डिङ स्कुलमा पढ्छन् । हामीचाहिँ सरकारीमा ।’ छात्राहरूको जवाफ सुनेर पोलिट गम्भीर भइन् । तर, थप प्रतिक्रिया दिइनन् । उनले बेलायतमा निजीभन्दा सरकारी विद्यालयको शिक्षास्तर उत्कृष्ट रहेको बताएकी थिइन् । उनले भनिन्, ‘बेलायतका अधिकांश बालबालिका सरकारी विद्यालयमा पढ्छन् र सरकारी विद्यालयको गुणस्तर राम्रो छ ।’ राजदूत पोलिटले नेपालका सामुदायिक विद्यालयको शैक्षिक तथा भौतिक गुणस्तरमा उल्लेख्य सुधार हुनुपर्ने बताइन् । दलित बस्तीका ती विद्यालयमा अध्ययनरत अधिकांश विद्यार्थी दलित तथा गरिव परिवारका छन् ।
निम्न आर्थिक अवस्था भएका परिवारका छोराछोरी सरकारी विद्यालयमा अध्ययन गर्छन् भने समान्य र मध्यम आर्थिक आय भएका परिवारका छोरी सरकारी विद्यालयमा र छोरा बोर्डिङ स्कुलमा पढ्छन् । शंकर आधारभूत विद्यालय कक्षा–८ की अंशुकुमारी मण्डलका भाई अंकुशकुमार मण्डल बोर्डिङ स्कुलमा पढ्छन् । अमृता कुमारी साहका भाइ अभिषेक साह बोर्डिङ स्कुलमा पढ्छन् । यसैगरी ज्योति, सुस्मिताजस्ता दर्जनौं बालिका गाउँकै सामुदायिक विद्यालयमा तथा उनीहरूका दाजुभाइ गाउँ र नगरका बोर्डिङ स्कुलमा पढ्छन् । शंकर आधारभूत विद्यालयमा अध्ययनरत कुल ५ सय ८६ विद्यार्थीमध्ये छात्राको संख्या ३ सय १ छ । विद्यालयकी शिक्षिका तारा गिरीका अनुसार छोरालाई बोर्डिङ स्कुलमा र छोरीलाई सरकारी स्कुलमा पढाउने प्रवृत्तिको कारण विद्यालयमा छात्राको संख्या बढी छ । उनले भनिन्, ‘समाजमा अझै पनि छोरी बिहे गरेर अन्तै जाने मनोविज्ञान कायमै छ । यसैकारण छोरा–छोरीको पढाइमा पनि विभेद गर्छन् ।’
( कान्तिपुर दैनिक )