📖 पुस्तक समीक्षा
📌 पुस्तकको परिचय तथा विवरण
पुस्तकको नाम:लेन्डुपहरूको देश हुन्न
लेखक:सुभाषचन्द्र देवकोटा
सम्पादन / भाषा: गोपाल तिवारी
प्रकाशक:श्रीमती रञ्जना ज्ञवाली देवकोटा
प्रकाशन मिति :मंसिर, २०८२
मूल्य: रु. ३५०/-
ISBN:978-9937-1-9484-6
🌐 पृष्ठभूमि र विषयवस्तुको गहिराइ
‘लेन्डुपहरूको देश हुन्न’लेखक सुभाषचन्द्र देवकोटाद्वारा रचित एक अत्यन्तै सामयिक, राजनीतिक तथा वैचारिक कृति हो। लेखक परिपक्व उमेरमा पुगिसक्दा पनि देशको राष्ट्रिय स्वाधिनता, सार्वभौमसत्ता र भूराजनीतिक जोखिमप्रति उत्तिकै सचेत र चिन्तित रहेको कुरा यस पुस्तकले स्पष्ट पार्छ।
पुस्तकले मुख्यगरी नेपालमा बढ्दो वैदेशिक हस्तक्षेप, भारतीय विस्तारवाद, र सिक्किमीकरणको खतरालाई मुख्य विषयवस्तु बनाएर नेपाली जनता तथा राजनीतिज्ञहरूलाई खबरदारी गरेको छ। ऐतिहासिक घटनाक्रम (सिक्किमको भारतमा विलय) बाट पाठ सिक्दै नेपालको स्वाधीनता बचाउन आम नेपालीहरू सचेत हुनुपर्ने सन्देश पुस्तकको मुख्य सार हो।
💡 मुख्य वैचारिक पक्षहरू
१. स्वाभिमान र राष्ट्रियताको परिभाषा:
लेखकका अनुसार भूगोल सानो वा ठूलो हुन सक्छ, तर “देशको राष्ट्रियता सानो वा ठूलो हुँदैन”। नेपाली हुनुको स्वाभिमान कुनै शक्तिराष्ट्रभन्दा कम छैन भन्ने तथ्यलाई पुस्तकले जोडदार रूपमा उठाएको छ।
२. राजनीतिक विचलन र ‘लेन्डुप्पना’ माथि प्रहार:
सत्ता र स्वार्थका लागि वैदेशिक शक्तिको पछाडि लाग्ने, असमान सन्धि-सम्झौताहरू गर्ने र देशलाई संकटमा पार्ने प्रवृत्तिलाई लेखकले कडा प्रहार गरेका छन्। राजनीतिक दलहरूको अकर्मण्यता र दलाल चरित्रले गर्दा देश सिक्किमीकरणको बाटोमा जानसक्ने जोखिम औंल्याइएको छ।
३. सिक्किमीकरणको पाठ र खबरदारी:
भारतीय विस्तारवादी व्यवहार र सामरिक महत्त्वका विषयहरूमा चर्चा गर्दै पुस्तकले सिक्किम भारतमा विलय भएको ऐतिहासिक साङ्गोपाङ्ग विवरण प्रस्तुत गरेको छ। यसले नेपालीहरूलाई आफ्नो माटो र स्वाधीनता जोगाउन निरन्तर सजग रहन आह्वान गर्दछ।
🔥 घतलाग्दा र विचारणीय वाक्यांशहरू (Highlights)
> “देशको राष्ट्रियता सानो वा ठूलो हुँदैन। देशको भूगोल मान्नु जनताको भावनात्मक एकता हो जुन असंख्य जनताको बलिदान र योगदानबाट बलियो जगमा चुलिएको हुन्छ।”
> “मुल्य मान्यताबाट स्खलित हुँदै गएको राजनीति, भासिएका सामाजिक सौहार्दता, संकटमा पर्दै गएको देशको राष्ट्रिय स्वतन्त्रता स्वाभिमानी नेपालीका लागि चिन्ताको विषय बनेको छ।”
> “जुन व्यक्तिले देशको माया गर्दैन, देशभन्दा घात गर्छ, उसलाई नेपाली हुँ भन्ने अधिकार पनि हुँदैन।”
> “जननी जन्मभूमिश्च स्वर्गादपि गरीयसी।”
> “सिक्किमको घटनाबाट पाठ सिक्न र देशको स्वतन्त्रता अनि स्वाधीनताको रक्षाको लागि सचेत रहन आमनेपालीलाई आह्वान गरिएको छ।”
✍️ शैली र भाषा-संरचना
सरलता र स्पष्टता: लेखकको अनुभव र चिन्तन समेटिए तापनि पुस्तकको भाषा सरल, स्पष्ट र आमपाठकले सजिलै बुझ्न सक्ने खालको छ।
निबन्ध र स्तम्भकारिताको मिर्मिरे: विभिन्न राष्ट्रिय दैनिक तथा अनलाइन पत्रपत्रिकामा प्रकाशित लेख-रचनाहरू र नयाँ वैचारिक दृष्टिकोणहरूको सङ्गालो भएकाले यसमा विषयगत विविधता र विश्लेषणात्मक गहिराइ पाइन्छ।
🎯 निष्कर्ष तथा अन्तिम मूल्याङ्कन
‘लेन्डुपहरूको देश हुन्न’केवल एउटा साधारण पुस्तक मात्र नभई नेपाली राष्ट्रियता, सार्वभौमसत्ता र स्वाभिमान जोगाउनका लागि कोरिएको एउटा ‘चेतावनीको रातो झण्डा’हो। आफ्नै आँखा अगाडि देशका कतिपय सूचकहरू ओरालो लागिरहेको देख्दा अनुभवी लेखकले प्रस्तुत गरेको यो खबरदारी राजनीतिकर्मी, बुद्धिजीवी, युवा पुस्ता तथा प्रत्येक देशभक्त नेपालीका लागि पढ्नैपर्ने र मनन गर्नैपर्ने एक महत्वपूर्ण दस्तावेज बनेको छ।